Welke overgangsklachten zijn er?

Er is een scala aan klachten die een gevolg kunnen zijn van de overgang. De daling van de hormonen oestrogeen en progesteron zorgen ervoor dat allerlei functies in het lichaam veranderen. Sommige gevolgen zijn vervelend en tijdelijk, andere blijvend. Je kunt hier in sommige gevallen zelf iets aan doen, zodat het proces vertraagt. Soms veranderen overgangsklachten dan in overgangsverschijnselen en heb je er veel minder last van.

Met andere woorden; Niet alles wat met de overgang te maken heeft, zowel lichamelijk als geestelijk, is een klacht. Maar als zich een klacht voordoet, is het jammer als je je erbij neerlegt en er niets aan doet. Veel klachten kun je zelf verminderen of zelfs wegnemen. We zetten de meest voorkomende klachten op een rij. 

Opvliegers

Vrouwen in de overgang lijken van opvliegers de meeste last te hebben. Had je net een mooie coltrui gescoord, moet je er een tijd later niet aan denken deze te moeten dragen. Je krijgt het al warm en benauwd als je eraan denkt. Wie last heeft van opvliegers krijgt het namelijk regelmatig ineens heel erg warm en gaat transpireren. Tachtig procent van de vrouwen in de overgang heeft in meer of mindere mate last van opvliegers. Hoe het precies werkt is niet duidelijk, maar dat het komt door hormoonschommelingen die iets doen met de lichaamstemperatuur mag wel duidelijk zijn. De ene vrouw heeft af en toe een opvlieger, een ander heeft ze meerdere keren per dag. Sommige vrouwen hebben er korte tijd last van, anderen hebben er jaren mee te kampen. Aangeraden wordt om kleding in laagjes te dragen, dan kun je nog eens iets uittrekken. Koffie, thee, alcohol en scherp gekruid eten kunnen het verergeren, dus laat dat staan. 

-draag dunne kleding in laagjes

-neem minder of vermijd koffie, thee, alcohol en scherp gekruid eten

-slaap onder koele (katoenen) lakens

-er zijn online verkoelende sjaaltjes verkrijgbaar

Slecht slapen

Slecht slapen tijdens de overgang is waarschijnlijk een gevolg van alle mogelijke veranderingen die je lijf doormaakt waardoor je opvliegers hebt die je ook ’s nachts in de greep houden. Maar dat niet alleen. Doordat je lijf minder oestrogeen en progesteron aanmaakt, is het lastiger om in slaap te komen. Progesteron zorgt er op een natuurlijke wijze voor dat je slaperig wordt en oestrogeen helpt om dieper in slaap te komen. Progesteron zorgt er ook nog eens voor dat je een betere ademhalingsprikkel hebt en de keel open blijft. Na de overgang verandert die spierspanning met als gevolg dat je bijvoorbeeld gaat snurken of slaapapneu ontwikkelt. Ook dat is allemaal niet bevorderlijk voor de nachtrust. Wat je ertegen kunt doen? Het zijn de bekende maatregelen, maar het kan enorm helpen zoals niet vlak voor het slapen gaan nog televisiekijken of op een tablet turen. Doe ontspanningsoefeningen, slaap op een goed matras onder een fijn dekbed of laken (koel) en ventileer de slaapkamer goed. Drink geen alcohol en cafeïne en ga niet liggen piekeren. Dat laatste kun je enigszins verhelpen door je gedachten op te schrijven, ofwel van je af te schrijven. Wordt dat echter echt een probleem dat jouw dagelijkse leven (en nachtrust) in de weg zit, dan kun je je wenden tot een hulpverlener zoals een psychotherapeut. 

-ventileer de slaapkamer goed

-kies voor een goed matras en comfortabel beddengoed

-drink geen alcohol of dranken met cafeïne

-vermijd turen op een beeldscherm (blauw licht) voor het slapen gaan

-zorg ervoor dat je niet te veel piekert, schrijf je gedachten op in een boekje

-wend je eventueel tot een psychotherapeut als je te veel piekert en vastloopt

Vermoeidheid

Het laat zich raden dat wanneer je de slaap niet goed kunt vatten, je op een gegeven moment (over)vermoeid [link naar: wat te doen bij vermoeidheid tijdens de overgang] raakt. Je kunt nog proberen met natuurlijke middelen, bijvoorbeeld met valeriaan, iets aan de slaap te doen. In het uiterste geval kun je de huisarts of een specialist raadplegen als de vermoeidheid zo erg wordt dat je overdag niet meer goed kunt functioneren. Als bijvoorbeeld je werk of je gezinsleven en relatie eronder lijden. Een arts kan eventueel slaapmiddelen voorschrijven, maar over het algemeen wordt daar terughoudend mee omgegaan omdat het nog altijd het beste is zonder middelen te slapen. Melatonineproducten zijn vrij verkrijgbaar, maar daar kleeft wel een nadeel aan. Je kunt er namelijk een flink verstoord slaapritme mee opbouwen en dat is ongezond. 

Stemmingswisselingen

Als die vermoeidheid maar lang genoeg aanhoudt, krijg je als vanzelf een kort lontje. Je kunt overdag weinig meer verdragen. Je bent niet vrolijk, je raakt door het minste geringste uit balans. De kern van stemmingswisselingen ligt bij de hormoonschommelingen. Doordat de hoeveelheid oestrogeen daalt, is er ook een daling in de aanmaak van serotonine en dopamine. Dit zijn stofjes die je stemming en humeur beïnvloeden. Veel vrouwen krijgen in de overgang met stemmingswisselingen te maken. Moodswings worden ze ook wel genoemd. Hoe swingend het ook lijkt, jij hebt er niets aan en wordt meer en meer sacherijnig, raakt emotioneel en kunt af en toe uit de bocht vliegen met ofwel huilbuien of boze buien. Sommige vrouwen raken zelfs depressief. Als je in de gaten krijgt dat je niet jezelf bent en soms uitvalt waar het niet nodig blijkt, kun je daar wel iets aan doen. Zo is sporten een optie. Dat klinkt misschien wat zwaar als je dat eerder niet of nauwelijks deed, maar ga in ieder geval bewegen. Ga wandelen, neem vaker de fiets of trek af en toe een baantje in het zwembad. Doe dat wat je leuk vindt, eventueel met een vriend of vriendin, dan houd je het ook goed vol. Het is bekend dat met sporten juist die eerdergenoemde ontbrekende stoffen (endorfines) worden aangemaakt waardoor er soms een geluksgevoel optreedt. Dit kan enorm helpen om je weer ‘happy’ te voelen. Kies ook voor gezonde voeding zonder (veel) suikers omdat een schommelende bloedsuikerspiegel ook voor stemmingswisselingen kan zorgen. En om bij die voeding te blijven; kies voor magnesiumrijke producten zoals groene bladgroenten, noten, peulvruchten, avocado’s, vette vis en bananen. Lukt dat niet voldoende, kijk dan eens of een magnesiumsupplement soelaas biedt. Daarnaast is het belangrijk niet te veel hooi op je vork te nemen. Lekker bezig blijven is goed, maar werk jezelf niet over de kop. Dat heeft geen goede invloed op je humeur.

-Ga bewegen/sporten

-Ga naar buiten

-Kies voor gezonde voeding 

-Vermijd suiker

-Eet magnesiumrijke producten

-Neem eventueel supplementen

-Neem voldoende rust 

Vaginale droogheid

Tijdens de overgang raakt je huid onder invloed van de veranderende hormoonspiegel droger. Je krijgt ook meer droge ogen, een droge mond en een droge vagina. Ten gevolge van deze droge slijmvliezen kan de seks minder worden. Je hebt er minder zin in of het doet zelfs pijn. Toch is het jammer als je hierdoor de seks laat voor wat het is. Voor veel mensen betekent een fijne relatie ook regelmatig seks hebben. Probeer er (samen) iets aan te doen zodat je toch seksueel actief blijft. Dat laatste helpt namelijk die droogte enigszins te verhelpen. Hoe vaker je seks hebt, hoe meer de slijmvliezen toch aan het werk worden gezet. Probeer eens een glijmiddel in de vorm van een gel, crème of pil of kies voor een uitgebreider voorspel. Het kan allemaal helpen om weer fijn te kunnen vrijen. Praat er in ieder geval over met je partner. 

-Praat erover met je partner

-Probeer samen fijne seks te hebben

-Kies voor de ondersteuning van een glijmiddel

-Neem de tijd om opgewonden te raken

-Neem de tijd voor elkaar

Gewrichts- en spierpijn

De hormonale veranderingen tijdens de overgang kunnen spier- en gewrichtspijn geven. Je raakt stram en stijf. De hoeveelheid van het hormoon oestrogeen, dat een belangrijke invloed heeft op de vochtigheid en doorbloeding van je slijmvliezen, daalt. Doordat de vochtigheid afneemt, wordt de beschermende vochtige laag tussen gewrichten dunner en kunnen gewrichten over elkaar heen schuren wat pijnlijk is. Sommige vrouwen ervaren bijvoorbeeld dat de kleine gewrichten in hun vingers minder soepel bewegen en stram worden. Ook in de schouders, pols, tenen, knieën, rug en heupen kun je gewrichtspijn krijgen. Daarnaast heb je te maken met botontkalking. Na je 35ste wordt er al minder bot opgebouwd dan er wordt aangemaakt, maar in en na de overgang wordt daar nog een schepje bovenop gedaan. Mede ten gevolge van dat tekort aan oestrogeen. Daarnaast raken je spieren door je hogere leeftijd slapper. Al met al kun je last krijgen van zowel brozere botten als gewrichts- en spierpijn. Wat je niet moet doen is je hierbij neerleggen en op de bank blijven zitten. Eet gezond en ga vooral bewegen. Dat kan er zelfs voor zorgen dat de afbraak van het bot wordt vertraagd. Kies voor een fijne sport, maar vergeet ook de kracht- en balanstraining niet. Juist met krachttraining krijgen de botten en spieren een oppepper. Overdrijf echter niet, neem ook voldoende rust. In rust kunnen spieren zich flink versterken, nadat je ze even flink aan het werk hebt gezet. Balans is dus hier het codewoord. 

-Blijf bewegen

-Kies voor krachttraining 

-Doe balansoefeningen

-Eet gezond en gevarieerd

-Neem op tijd je rust

-Laat je eens masseren

*Dit artikel kan affiliate links bevatten, deze zijn te herkennen aan (aff.). Lees voor meer informatie de disclaimer.

Last van de overgang?

Er zijn diverse producten die het enigszins kunnen verlichten, bekijk hier het aanbod (aff.)

Ondersteuning tijdens de overgang >